کلاه پهلوی، کلاهی که بر سرمان رفت!
مدتی است که سریال کلاه پهلوی از رسانه ملی در حال پخش است و جای تشکر فراوان دارد که به تاریخ نیز بها داده میشود یا اینکه لااقل نشان داده میشود که چه بلایایی بر سر جامعه ايرانی رفته است. بنده مدتی بود که در صدد نوشتن نقدی نه سینمایی بلکه تاریخی، در حد بضاعت خود بر سریال کلاه پهلوی بودم ولی بر این باور بودم که «کاچی بهتر از هیچی است».هر چند هدفم مداخله و پای در نعلین بزرگان نهادن نیست اما حق است که نسبت به آنچه می بینیم و می شنویم، حساس و هشیار باشیم.
به هر حال بعد از پخش قسمت سی و هفتم این سریال که مه لقا(همسر صمصام) به آن وضع دچار شد بر این شدم تا گلایهای! از کارگردان و مشاوران تاریخی فیلم داشته باشم. هر چند در جای خود بها دادن و بزرگنمایی بیش از حد به نقش کریم (نوکر بیسواد صمصام، که این پیشرفت فقط در یک فیلم ایرانی و هندی امکان دارد!)جای بحث فراوان دارد.
بنده در اینجا نه قصد طرفداری از حکومت رضا شاه را دارم نه قصد کتمان ظلمهای رژیم پهلوی و بهتر از هر کس دیگر به این امر واقفم که – آن کس که برای یک قبا بر تن و سه قبا در صندوق و آن کس که برای یک لقمه در دهان و سه نان در کف و آن کس که برای یک خانه در شهر و سه خانه در ده با قبا و نان و خانه ی یک تاریخ چنان کرد ؛ نامش نیست انسان نمیدانم چیست به جز یک سلطان!- بلکه بر این باورم که نباید خیلی راحت خانوادههای اصیل ایرانی را اینگونه به تصویر کشید. اینکه ما می بینیم در چنین سریالی یک مرد فرنگی (مسیو ژان) خیلی راحت می تواند در فضای متعصب جامعه ی ایرانی با دیده ی هوس به زنان ایرانی نگاه کند جای بسی تاسف برای یک مرد ایرانی دارد! مشاوران تاریخی سریال مگر نمی دانند که توسط حاکم کرمان بر سر همان فرنگی (!؟) چه گذشت؟ حال از این که بگذریم حوادثی که برای مه لقا پیش آمد جای بسی تامل و تاسف دارد! و حتی نگاه کردن به فیلم هم در یک فضای خانوادگی سبب شکستن ابهت مرد ایرانی و خجلت زن ایرانی شده . . . !
در اینجا باید یادآوری کنم بنده بر این هم واقف هستم و صد البته که مشاوران تاریخی هم واقف هستند! که در دوره ی رضا شاه افراد قدرتمند محلی از جمله سردار اسعد و صولت الدوله در زندان کشته شدند ولی قدرت یک خان یک شبه از بین نمیرود که بتوان به ناموسش هم تجاوز کرد! مگر خان از زیر بوته در آمده بود که کسی نبوده که از ناموسش حمایت کند!؟
درست است که خانها در دوره ی پهلوی ظلم و ستم فراوانی به مردم و رعیت روا می داشتند ولی نباید به این بهانه خیلی راحت عفت زن ایرانی را در رسانه ملی به حراج گذاشت! و آبروی خانواده ی ایرانی ، هر چند خانواده ی یک خان را اینگونه به تصویر کشید!مشاوران تاریخی خوب می دانند که به تصویر کشیدن ظلم و ستم حکومت پهلوی با نشان داده شمهای از زندان های مخوف آنها نیز به خوبی دین مطلب را ادا می کند.
به هر حال بنده در اینجا نه قصد تاختن به کسی را دارم و نه نادیده گرفتتن زحمات کوشندگان سريال، بلکه به اندازهای که وظیفه داشتم و دغدغهام بود سعی کردم تا مطالبی را عنوان کرده باشم .
والسلام
17/4/1392